پانکراتیت حاد

دکتر عزیزالله یوسفی فوق تخصص گوارش کودکان


پانکراتیت حاد شایعترین اختلال پانکراس در کودکان است. کودکی که پانکراتیت حاد دارد دچار تب، درد شکم و استفراغ مداوم می شود.درد در ناحیه اپی گاستر بوده و درد مداوم است و اغلب بیمار برای کاهش درد وضعیت ضد درد به خود می گیرد یعنی زانوها را به داخل شکم خم کرده و وضعیت نشسته و خوابیده به پهلوی یک طرف را ترجیح می دهد. بتدریج در عرض 24 تا 48 ساعت درد شدت می گیرد و استفراغ نیز ایجاد می شود.


علل پانکراتیت حاد:

  1. داروها مثل کورتون، ال –- آسپارژیناز، آزاتیوپرین، وین کریستین، سدیم والپرات، الکل، اریترومایسین و...
  2. عفونت ها مثل اریون، آسکاریس، هپاتیت A و هپاتیت B، سرخک، مالاریا، آنفلونزا، اپشتین بار ویروس
  3. پانکراتیت ارثی
  4. بیماری های سیستمیک مثل تومور مغزی، دیابت، ضربه به سر، سندرم همولیتیک یورمیک، بیماری کاوازاکی، نارسایی کلیه، سوء تغذیه، بیماری لوپوس، هیپرلیپیدمی، سیستیک فیبروزیس
  5. بیماری های انسدادی در مجاری پانکراس و مجاری صفراوی
  6. تروما به شکم


تشخیص پانکراتیت حاد:

پانکراتیت حاد معمولا با اندازه گیری آمیلاز و لیپاز سرم تشخیص داده می شود. سطح آمیلاز تا 4 روز بالا می رود ولی در بیماری های دیگر هم می تواند بالا رود. لیپاز برای پانکراتیت اختصاصی تر است و گاهی تا 14 روز بالا باقی می ماند. اختلالات دیگر آزمایشگاهی هم که در پانکراتیت حاد ممکن است دیده شود، افزایش غلظت خون، لوکوسیتوز، هیپوکلسمی، هیپرگلیسمی، افزایش بیلی روبین و اختلال انعقادی است. گاهی تغییرات غی بیعی در گرافی شکم و قفسه سینه دیده می شود مثل کلسیفیکاسیون در پانکراس، اتلکتازی و یا انفیلتراسیون قائده ریه و تجمع مایع در پریکارد. سونوگرافی و سی تی اسکن هم در تشخیص پانکراتیت کمک کننده است.


درمان پانکراتیت حاد:

هدف از درمان کنترول درد بیمار و حفظ تعادل متابولیک می باشد. از مسکن به اندازه کافی استفاده شود. در بیماری که استفراغ دارد بیماررا NPO کرده و برای بیمار لوله معده قرار می دهیم. اختلالات الکترولیتی بیمار اصلاح شود. آنتی بیوتیک پروفیلاکسی در موارد شدید از نکروز عفونی جلوگیری می کند. معمولا در عرض 3 تا 5 روز علائم بیمار فروکش می کند.