بیماریهای التهابی روده در واقع شامل دو گروه از بیماریهای التهابی مزمن میباشند كه تحت عنوان كولیت اولسرو و بیماری كرون شناخته میشوند.دو پیك سنی شروع بیماری 10 تا 20 سالگی و 50 تا80 سالگی وجود دارد. در 25 درصد بیماران شروع علائم قبل از 20 سالگی میباشد. در طی سال های اخیر شیوع بیماری در سنین خیلی پایین افزایش پیدا كرده است.به طوریكه حتی شروع بیماری از سن یكسالگی نیز گزارش شده است. و در افرادی كه در سنین پایین مبتلا به بیماری میشوند درگیری كولون شایع تر است. در ایجاد بیماری های التهابی روده عوامل محیی و ژنتیکی دخالت دارند.
یك بیماری التهابی روده است كه تنها درگیری روده بزرگ ایجاد میكند. در مواردیكه درگیری محدود به ركتوم باشد پروکتایتیس نامیده میشود.و در صورتی كه تمام قسمت های كولون درگیر باشد پان کولیت نامیده میشود.50 تا 70 درصد از كودكان درگیری به صورت پان كولیت میباشد در حالیكه در بالغین درگیری پروكتوكولیت شایع تر است.به طور كلی كولیت اولسرو یك بیماری مزمن میباشد كه فرد برای تمام عمر درگیر است و تأثیر زیادی در كیفیت زندگی بیمار و مسائل روحی بیمار دارد.
كولیت اولسرو یك بیماری التهابی غیر اختصاصی با اتیولوژی نامشخص میباشد كه دوره های بهبودی وشعله ور شدن های مكرر وجود دارد.تغییرات ایمیونولوژیک متعددی در این بیماری ایجاد میشود.
بروز سالانه بیماری 10 تا 12 مورد به ازای هر صدهزار نفر جمعیت و شیوع بیماری 35 تا 100 مورد به ازای هر صدهزار نفر میباشد.بیماردی در سفید پوستان شایع تر از سیاه پوستان است و در خانم ها كمی شایع تر از آقایون است.
مهمترین علائم بیماری ناشی از درگیری روده میباشد كه به صورت خونریزی از مقعد، دفع بلغم، تكرر در دفع، تکرر در دفع مدفوع،درد قسمت های تحتانی تحتانی شكم، گاهی اسهال و تب میباشد.علائم خارج گوارشی بیماری به صورت یووئیت، اریتم ندوزوم، پیودرما گانگرونوزوم، پلوریت و اسپوندلیت آنکیلوزان می باشد.
تشخیص بیماری با كولونوسكوپی و نمونه گیری داده میشود. بررسی آزمایشگاهی جهت رد سایر علل و كمك كننده است. بررسی ماركرهای سرولوژیك جهت تشخیص كمك كننده میباشد. اقدامات رادبولوژی جهت بررسی عوارض احتمالی مثل فیستول، درگیری روده باریك، وجهت افتراق كرون از كولیت اولسرو كمك كننده میباشد.
درمان براساس مرحله بیماری (فعال،خاموش)، شدت بیماری (خفیف،متوسط،شدید) و محل درگیری (ركتوم،كولون نزولی و یا تمام كولون) مشخص میشود.
به طور كلی درمان اولیه با كورتیكواستروئید ها، ضدالتهاب ها مثل سولفا سالازین و ژریم غذایی حمایت های روحی میباشد. در مواردی كه پاسخ به درمان دارویی داده نشود و یا عوارض بیماری مثل سوراخ شدن روده اتفاق بیافتد از درمان جراحی استفاده میشود.