بلع جسم خارجی در کودکان(قسمت اول)

دکتر عزیزالله یوسفی فوق تخصص گوارش کودکان


یکی از مشکلات در کودکان بلع جسم خارجی می باشد که می تواند بسیار خطر ناک باشد . در کودکان برعکس بزرگسالان بلع جسم خارجی اکثرا به طور غیر عمد اتفاق می افتد . در کودکان بعد از 8 تا 9 ماهگی اجسام مختلف را داخل دهان می گذارند که گاهی این جسم خارجی که داخل دهان می باشد بلعیده می شود .

اجسام بلعیده شده توسط کودکان شامل:

  1. سکه
  2. باطری دیسکی
  3. سنجاق قفلی
  4. سوزن و سوزن ته گرد
  5. تکه های کوچک اسباب بازی
  6. آهن ربا
  7. میخ و پیچ
  8. کلید
  9. مداد پاک کن
  10. هر جسم کوچک که در دسترس کودک باشد

شایع ترین جسم خارجی که توسط کودکان بلع می شود سکه است و شاید بتوان گفت که خطر ناکترین جسم خارجی ، بلع باطری دیسکی است، چرا که می تواند در طی 4 ساعت منجر به پارگی مری کودک شود.

چه کار کنیم که این اتفاق نیفتد:

توصیه من به پدر و مادران اینست که این اجسام را از دسترس کودکان دور کنند به عنوان مثال اگر اسباب بازی دارند که دارای باطری دیسکی می باشد انرا از داخل اسباب بازی خارج کنند و یا اگر وسایل بازی دارای تکه های کوچک است که از ان جدا می شود از دسترس کودک دور کنند .

در صورتی که جسم خارجی توسط کودک بلعیده شد می بایست هر چه سریعتر به بیمارستان مراجعه کنند و بعد از گرفتن گرافی لازم و اینکه جسم خارجی در کدام قسمت باشد و نوع جسم خارجی اقدام لازم در مانی صورت گیرد.که در اکثر موارد نیاز به انجام آندوسکوپی و خروج جسم خارجی می باشد.

بلع مواد سوزاننده در کودکان

یکی از موارد بسیار خطر ناک در کودکان بلع مواد سوزاننده می باشد که اکثر موارد به صورت نا اگاهانه و به دلیل بی احتیاطی والدین اتفاق می افتد .

مواد سوزاننده در واقع به دو صورت اسید و یا باز می باشد که در منازل به عنوان لوله باز کن ، جرم گیر ، جوهر نمک و غیره استفاده می شود .

بازها به طور کلی خطر ناک تر از اسیدها هستند چرا که اولا اسید بسیار تند و بد بو است و بیمار مقدار کمتری از آن را می خورد و لی بازها را به میزان بیشتر می خورند و ثانیا اسید نکروز انعقادی ایجاد می کند که کمتر در بافت نفوذ می کند ولی باز ها نکروز میعانی ایجاد می کنند و تا عمق بیشتری در بافت نفوذ می کنند.

اقدامات لازم بعد از بلع مواد سوزاننده:

  1. به هیج عنوان تحریک به استفراغ نکنند
  2. با آب داخل دهان و صورت کودک را شستشو دهند
  3. در صورتی که کودک حالت تهوع و استفراغ ندارد کمی آب و یا شیر بدهند
  4. از اسید و یا باز به عنوان خنثی کننده استفاده نکنند
  5. هر چه سریتر به بیمارستان مراجعه نمایند

نکته مهم اینست که ارتباط دقیق بین میزان آسیب دهان و آسیب مری وجود ندارد یعنی اینکه ممکن است دهان سالم باشد و یا آسیب کمی داشته باشد ولی مری و یا معده آسیب زیاد دیده باشد لذا تمام بیماران 18 تا 36 ساعت بعد از بلع مواد سوزانند باید آندوسکوپی شوند و بر اساس آن میزان آسیب مری و معده تعیین شود.

نکته دیگر اینکه در کودکانی که بر اثر بلع مواد سوزاننده آسییب مری و یا معده دارند باید یک ماه بعد بررسی مجدد با گرافی رنگی و یا آندوسکوپی صورت گیرد.